

www.nice.az » İslam Dünyası » Qəbir üstündə Quran oxumaq olarmı?!
Qəbir üstündə Quran oxumaq olarmı?!
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:

Bismilləhir Rahmənir Rahim
Â
Allahın salamı olsun əziz İslam Peyğəmbərinə (s.ə.a.s.), o Həzrətin pak itrətinə və yəni ki, ailəsinə və yəni ki, Əhli-Beytinə (ə.) və seçilmiş səhabələrinə! Allahın salamı olsun hər birinizin üzərinə!
Â
Bu yazını hazır etməkdən məqsəd son zamanlar tez-tez rast gəlinən İslami mübahisələrin getdikcə daha çox şiddət tapması və nəticə etibarilə İslamdan məlumatı elə də çox olmayan insanların belə məsələ və mübahisələr nəticəsində qəlblərinə şəkk toxumu düşməsidir. Məhz bu tipli mübahisə və müzakirələrdən sonra İslama yenicə gəliş etməyə hazır olan insanlar da artıq narahat qalır və daha İslamda olan müsəlmanlar da şəkkə düşür və bir sıra mənəvi irləliləyişlərdən məhrum olurlar. Yazının mövzusu adından da göründüyü kimi dünyadan gedən müsəlmana Quran oxunub-oxunmaması barədə olan şəkklərdir.
Â
Zamanımızda tez-tez “ölüyə Quran çatmır, öldükdən sonra onun əməl dəftəri bağlanır, ona nə savab çatsın ki?!â€, “ölüyə Quran oxumaq Quranın özünə ziddir, Quran buyurur ki, Quran ölülər üçün deyil, dirilər üçündür!â€, “ölüyə Quran oxumaq küfrdür və şirkdir, bu İslamdan deyildirâ€, “mollalar pul qazanmaq xatirinə bunu edir, bazara çeviriblər, Quran oxuyub pul alırlar əvəzində†və s. bəzi fikirlər eşidirik. Hər halda belə mübahisələri eşitməyən şəxs çətin ki, mövcud ola. Və artıq neçənci dəfədir ki, şahid oluruq ki, belə məsələni eşidəndən sonra bəziləri hər hansı bir yaxın insanın qəbri üzərinə gedib Yasin oxutdururdusa, daha bunu etməkdən çəkinir və bunu “küfr†adlandırır, bununla da həmin meyyitə savab çatmasının qarşısını almış olur.
Â
Yekdilliklə qəbul edilən bir məsələdir ki, İslamın bizlərə gəlib çatdığı 2 mənbə mövcuddur. Bunlar Allah kəlamı olan Qurani-Kərim və Peyğəmbər (s.ə.a.s.) dövründən başlayaraq bizə gəlib çıxan hədislərdir. Çalışacağıq ki, onlardan kənara çıxmayaq ki, mübahisənin həlli də uzanmasın. Bu mübahisənin zəminində Əhli-sünnə (sələf) qardaşların gətirdiyi etirazlar dayanır. Və bu etirazların başlanğıcı isə Qurani-Kərimdən olan Rum surəsinin 52-53-cü ayələridir: “Şübhəsiz ki, sən (haqqa) çağırışı nə ölülərə bildirə bilərsən, nə də dönüb gedən karlara eşitdirə bilərsən! Sən korları da düşdükləri əyri yoldan qurtarıb düz yola gətirə bilməzsən. Sən (haqqı) yalnız ayələrimizə inananlara eşitdirə bilərsən. Məhz onlar müsəlmandırlar! (Allaha ürəkdən inanıb Ona can-başla itaət edərlər!)†Bu ayənin izahatını belə verirlər ki, “göründüyü kimi Quran ölülər üçün nəzərdə tutulmamışdır, o yalnız dirilər üçündür!†Keçək mətləbə...
Â
İlk növbədə başa düşmək lazımdır ki, Quran oxunuşunun savabı ikitərəflidir. Yəni, Quran oxuyub ona əməl etmək bir lazım və savab olan işdir ki, bunu hamı qəbul edir. Yəni, məsələn, Quranda namaz vacibdir, müsəlman adam namaz qılır, Quranda oruc vacibdir, müsəlman adam oruc tutur, Quranda içki haramdır, müsəlman adam içkidən uzaqdır və s. İkinci məsələ budur ki, Quranın oxunması özü savab işdir. Çünki, Allah kəlamıdır və onunla tanışlıq üçün onu oxumaq və ona vaxt ayırmaq da şübhəsiz ki, Allah tərəfindən bəyənilən bir əməldir. Bu mənada ölüyə Quran oxumaq da həmin Quran oxunmasından əldə edilən savabı meyyitə çatdırmaq anlamında izah edilir. Məntiqlə hər kəs başa düşür ki, ölən insanı nə oruc tutmağa, nə namaz qılmağa, nə sədəqə verməyə, nə həccə getməyə filan dəvət etmək mümkün olan bir iş deyil. Yəni, Quranın müsəlmana vacib buyurduğu halal-haramı ölən insana başa salmaq ehtyacsız bir işdir, çünki, artıq o dünyadan getmişdir. Amma onun dünyadan getməsi onun ruhunun bizi eşitməsinə maneə ola bilməz və əgər Quran oxumağın da savabı ayrılıqda mümkündürsə və biz də Allah kəlamının oxunmasını o meyyitə hədiyyə etmək, onu sevindirmək istəyiriksə, bu hansı məntiqlə qəbahətli bir iş və ya bidət olur ki?!
Â
Bundan əlavə, insanın dünyadan getməsi bütün hallarda onun əməl dəftərini bağlamır da heç. Məsələn, bir insan quyu qazdırıb, orada quyu suyu gəlir və ətrafda yaşayan insanlar ondan nə qədər fayda götürür. O insan özü dünyadan getmiş olsa belə, o quyudan istifadə davam etdikcə, ölən insanın əməl dəftərinə savab yazılar. Əgər məsələ budursa, onda belə çıxır ki, Quranı yalnız özündən sonra yaxşı işlər qoyub getmiş adama oxumaq olar, amma başqasına yox?! Məgər dünyadan getdikdən sonra digərlərinin ruhu Bərzəx aləmində (insan öləndən sonra Qiyamət gününə qədər onun ruhunun qaldığı məkan) olmurmu?!
Â
Qəbiristanlıqda olan və oxuduğu Yasinə surəsinə görə müəyyən məbləğ alan mollalara gəldikdə isə, İslam hər bir iş görən adamın muzdunu verməyi tövsiyyə edir. Ən yaxın adama belə bir iş gördürdükdə, onun haqqını mütləq vermək gərəkdir. Düzdür, bu məsələ çoxlarını qıcıqlandırır ki, Quran oxumağa görə pul almazlar. Hər halda bu pulu alan adamın öz düşüncəsində də vardır və əgər onun oxuduğu Allah kəlamı meyyitə hədiyyədirsə, nə üçün onun haqqı ödənilməsin? Bu yazını mən savadsız “mollalarâ€ın tərəfini saxlamaq üçün qeyd etmirəm, demək istəyirəm ki, mollanın Quran oxumağa görə pul istəməsi ölüyə Quran çatmasına maneə və ya bəhanə deyil! Əgər məsələ budursa, onda Quran oxumağı özümüz öyrənək və bunu edək. Bəs bu necə, yenəmi ölən insanın ruhuna Quran çatmasının qarşısını alacaq? Mollaların savadsız olması başqa bir mövzudur və bunun ölən insana Quran çatması məsələsinə heç bir aidiyyatı yoxdur, amma nədənsə bu məsələdə tez tez bu məqama toxunurlar.
Â
Çox maraqlı bir sual da verirlər son zamanlar: “Yaxşı, Quranı oxuyursan ölüyə, başa düşdüm, bəs niyə məhz Yasin surəsini?! Orda ölüyə aid nə var ki?!†Bunun da cavabı hədislərdən açıq-aşkar bəllidir. Bir neçə Əhli-Sünnə mənbəsindən olan hədis nəzərinizə çatdırıram:
- Bir nəfər hər cümə günü anasının qəbri üstündə Yasin surəsini oxuyurdu. Bir gün yenə də Yasin surəsini oxuyandan sonra savabını əhli qubura (bütün Qəbiristan əhlinə) hədiyyə etdi. Bir nəfər onun yanına gəlib soruşdu: “Sən filan kəssən?†Dedi: “Bəli.†O adam dedi: “Mənim qızım dünyadan getmişdi və mən yuxuda onu gördüm qəbrinin üstündə şad bir halda oturub deyirdi: “Biz filankəsin oxuduğu Yasin surəsinin bərəkətindən nicat tapdıq.â€â€ (İbn Qəyyum “ər-Ruh†səh. 16-18);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Sünəni Əbu-Davud, cild 3, səh. 191, hədis 3121);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Ən-Nəsai, Əs-sünən Əl-Kübra, cild 6, səh. 265, hədis 10913);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(İbn Macə, Sünən, cild 1, səh. 466, hədis 1448);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Hakim, Əl-Müstədrək, cild 1, səh. 753, hədis 2074);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(İbn Hibban, Səhih, cild 7, səh. 269, hədis 3002);
Â
- İmam Şafii (əhli-sünnənin 4 məzhəb banilərindən biri) buyurdu: “Ölən şəxsə Yasin oxumağın savabı ona çatar, amma daha yaxşı olar ki, bütün Quran xitam edilsin†(Ən-Nəvavi, əl-Məcmu, cild 5, səh. 294)
Ümumiyyətlə, tarixdən əlimizə gəlib çıxan hədislər diqqət mərkəzinə gətirildikdə, nədənsə tez-tez belə bir fikirlə qarşılaşmaq mümkündür: “Mən sən dediyin kitaba baxdım, orda elə bir şey yoxdur!â€. Bu fikir dəb halını alıbdır. Odur ki, Əhli-Sünnə qardaşların müraciət etdiyi və fətvalarını düzgün hesab etdikləri bir neçə şəxsin kitablarından da sitat gətirməyi özümümzə borc bilirik:
Â
- İbn Teymiyyə deyir: “Məzhəb böyüklərinin ümumi fikri belədir ki, hər bir meyyit dirinin namaz, oruc, quran qiraəti və sədəqəsindən bəhrələnir†(“Səlatul-mumin†əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1379);
Â
- İbn Qəyyim deyir: “Müsəlmanlar ölülər üçün bağışlanma istəsələr, sədəqə versələr, həssi yerinə yetirsələr, oruc tutsalar, namaz, quran və zikr oxusalar, savabı ölülərə çatar†(“Səlatul-muminâ€, əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1379);
Â
- İbn Baz ( bu adam hal-hazırda Ərəbistanda müfti (böyük alim, rəhbər) hesab edilir) yazır: “Sədəqənin, həcc və ümrənin, meyitin borcunun ödənilməsinin, dua və tövbənin savabı meyitə çatar. Amma Quran və namazın, həm də təvafın meyit üçün olmaması daha yaxşıdır†(Məcmuu fətvai, Ben Baz, cild 3, səh 259; “Səlatul-müminâ€, əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1382) (maraqlıdır ki, savabın meyyitə çatdığını vurğuladıqdan sonra olmamasını daha üstün ehsab edir, hansı səbəbə?!)
Â
- İbn Baz ( bu adam hal-hazırda Ərəbistanda müfti (böyük alim, rəhbər) hesab edilir) deyir: “Yaxşı olar ki, qəbir ziyarətçisi dua edib yalvarsın, ölülərdən ibrət götürsün və meyit üçün quran oxusun. Ziyarətçinin Quran oxuması meyyit üçün faydalıdır†(Əl-fiqh ələl məzahibil-ərbəə, cild 1, səh. 471)
Â
- İbn Baz (ondan qabaq isə İbn Teymiyyə) etiraf edir ki, ölülər ziyarətçilərin səsini eşidir və ruhları salamı almaq üçün bədənə qaytarıldığı üçün cavab da verirlər. ("Məcmuu fətvai", Ben Baz, cild 13, səh. 235; "Səlatul-mumin", əl-Qəhtani, səh. 1391).
Çox maraqlıdır ki, bütün bu faktları qeyd edən alimlər və əksərən də onların davamçıları bu faktların mövcudluğu qarşısında yenə də qəbir üzərində Quran oxumağı böyük şirk hesab edir və bunu küfr adlandırırlar. Adı yuxarıda sadalanan İbn Baz elə yuxarıdaca qeyd edilən fikirlərini qeyd etdikdən sonra digər bir kitabında bu işi görməyi meyyitə ibadət və böyük şirk hesab edir (İbn Baz, Töhfətül-İxvan, səh. 12). Amma sadalanan bu fikirdə ən maraqlı faktor odur ki, əgər ölən insan üçün Allah kəlamı oxunursa, ölən insanın ruhunun bu savabdan hədiyyə əldə etdiyi bəlli edilirsə, burada meyyitə ibadət etməyin və ya Allaha şərik qoşmağın hansı nümunsəi vardır?! Əgər ölən insanın ruhunun belə bir hədiyyədən savab aldığını və bundan daha da şad olduğunu nəzər alsaq, demək ki, bu savab üçün onlar bizdən bunu gözləyir və biz də bu hədiyyəni onlara veririk, belə halda ona necə ibadət etmiş oluruq ki?!
Â
Allahdan hər birinizə güclü iman, səbr və elm almaqda nadanlıqdan və elmsizlikdən uzaqlıq arzu edirəm. İmkan olduqca, ölən yaxınlarımızı yad edək, onların ruhunu şad edək. Unutmayaq ki, bununla biz həm də Axirəti yad etmiş oluruq!
Â
Allahın salamı olsun əziz İslam Peyğəmbərinə (s.ə.a.s.), o Həzrətin pak itrətinə və yəni ki, ailəsinə və yəni ki, Əhli-Beytinə (ə.) və seçilmiş səhabələrinə! Allahın salamı olsun hər birinizin üzərinə!
Â
Bu yazını hazır etməkdən məqsəd son zamanlar tez-tez rast gəlinən İslami mübahisələrin getdikcə daha çox şiddət tapması və nəticə etibarilə İslamdan məlumatı elə də çox olmayan insanların belə məsələ və mübahisələr nəticəsində qəlblərinə şəkk toxumu düşməsidir. Məhz bu tipli mübahisə və müzakirələrdən sonra İslama yenicə gəliş etməyə hazır olan insanlar da artıq narahat qalır və daha İslamda olan müsəlmanlar da şəkkə düşür və bir sıra mənəvi irləliləyişlərdən məhrum olurlar. Yazının mövzusu adından da göründüyü kimi dünyadan gedən müsəlmana Quran oxunub-oxunmaması barədə olan şəkklərdir.
Â
Zamanımızda tez-tez “ölüyə Quran çatmır, öldükdən sonra onun əməl dəftəri bağlanır, ona nə savab çatsın ki?!â€, “ölüyə Quran oxumaq Quranın özünə ziddir, Quran buyurur ki, Quran ölülər üçün deyil, dirilər üçündür!â€, “ölüyə Quran oxumaq küfrdür və şirkdir, bu İslamdan deyildirâ€, “mollalar pul qazanmaq xatirinə bunu edir, bazara çeviriblər, Quran oxuyub pul alırlar əvəzində†və s. bəzi fikirlər eşidirik. Hər halda belə mübahisələri eşitməyən şəxs çətin ki, mövcud ola. Və artıq neçənci dəfədir ki, şahid oluruq ki, belə məsələni eşidəndən sonra bəziləri hər hansı bir yaxın insanın qəbri üzərinə gedib Yasin oxutdururdusa, daha bunu etməkdən çəkinir və bunu “küfr†adlandırır, bununla da həmin meyyitə savab çatmasının qarşısını almış olur.
Â
Yekdilliklə qəbul edilən bir məsələdir ki, İslamın bizlərə gəlib çatdığı 2 mənbə mövcuddur. Bunlar Allah kəlamı olan Qurani-Kərim və Peyğəmbər (s.ə.a.s.) dövründən başlayaraq bizə gəlib çıxan hədislərdir. Çalışacağıq ki, onlardan kənara çıxmayaq ki, mübahisənin həlli də uzanmasın. Bu mübahisənin zəminində Əhli-sünnə (sələf) qardaşların gətirdiyi etirazlar dayanır. Və bu etirazların başlanğıcı isə Qurani-Kərimdən olan Rum surəsinin 52-53-cü ayələridir: “Şübhəsiz ki, sən (haqqa) çağırışı nə ölülərə bildirə bilərsən, nə də dönüb gedən karlara eşitdirə bilərsən! Sən korları da düşdükləri əyri yoldan qurtarıb düz yola gətirə bilməzsən. Sən (haqqı) yalnız ayələrimizə inananlara eşitdirə bilərsən. Məhz onlar müsəlmandırlar! (Allaha ürəkdən inanıb Ona can-başla itaət edərlər!)†Bu ayənin izahatını belə verirlər ki, “göründüyü kimi Quran ölülər üçün nəzərdə tutulmamışdır, o yalnız dirilər üçündür!†Keçək mətləbə...
Â
İlk növbədə başa düşmək lazımdır ki, Quran oxunuşunun savabı ikitərəflidir. Yəni, Quran oxuyub ona əməl etmək bir lazım və savab olan işdir ki, bunu hamı qəbul edir. Yəni, məsələn, Quranda namaz vacibdir, müsəlman adam namaz qılır, Quranda oruc vacibdir, müsəlman adam oruc tutur, Quranda içki haramdır, müsəlman adam içkidən uzaqdır və s. İkinci məsələ budur ki, Quranın oxunması özü savab işdir. Çünki, Allah kəlamıdır və onunla tanışlıq üçün onu oxumaq və ona vaxt ayırmaq da şübhəsiz ki, Allah tərəfindən bəyənilən bir əməldir. Bu mənada ölüyə Quran oxumaq da həmin Quran oxunmasından əldə edilən savabı meyyitə çatdırmaq anlamında izah edilir. Məntiqlə hər kəs başa düşür ki, ölən insanı nə oruc tutmağa, nə namaz qılmağa, nə sədəqə verməyə, nə həccə getməyə filan dəvət etmək mümkün olan bir iş deyil. Yəni, Quranın müsəlmana vacib buyurduğu halal-haramı ölən insana başa salmaq ehtyacsız bir işdir, çünki, artıq o dünyadan getmişdir. Amma onun dünyadan getməsi onun ruhunun bizi eşitməsinə maneə ola bilməz və əgər Quran oxumağın da savabı ayrılıqda mümkündürsə və biz də Allah kəlamının oxunmasını o meyyitə hədiyyə etmək, onu sevindirmək istəyiriksə, bu hansı məntiqlə qəbahətli bir iş və ya bidət olur ki?!
Â
Bundan əlavə, insanın dünyadan getməsi bütün hallarda onun əməl dəftərini bağlamır da heç. Məsələn, bir insan quyu qazdırıb, orada quyu suyu gəlir və ətrafda yaşayan insanlar ondan nə qədər fayda götürür. O insan özü dünyadan getmiş olsa belə, o quyudan istifadə davam etdikcə, ölən insanın əməl dəftərinə savab yazılar. Əgər məsələ budursa, onda belə çıxır ki, Quranı yalnız özündən sonra yaxşı işlər qoyub getmiş adama oxumaq olar, amma başqasına yox?! Məgər dünyadan getdikdən sonra digərlərinin ruhu Bərzəx aləmində (insan öləndən sonra Qiyamət gününə qədər onun ruhunun qaldığı məkan) olmurmu?!
Â
Qəbiristanlıqda olan və oxuduğu Yasinə surəsinə görə müəyyən məbləğ alan mollalara gəldikdə isə, İslam hər bir iş görən adamın muzdunu verməyi tövsiyyə edir. Ən yaxın adama belə bir iş gördürdükdə, onun haqqını mütləq vermək gərəkdir. Düzdür, bu məsələ çoxlarını qıcıqlandırır ki, Quran oxumağa görə pul almazlar. Hər halda bu pulu alan adamın öz düşüncəsində də vardır və əgər onun oxuduğu Allah kəlamı meyyitə hədiyyədirsə, nə üçün onun haqqı ödənilməsin? Bu yazını mən savadsız “mollalarâ€ın tərəfini saxlamaq üçün qeyd etmirəm, demək istəyirəm ki, mollanın Quran oxumağa görə pul istəməsi ölüyə Quran çatmasına maneə və ya bəhanə deyil! Əgər məsələ budursa, onda Quran oxumağı özümüz öyrənək və bunu edək. Bəs bu necə, yenəmi ölən insanın ruhuna Quran çatmasının qarşısını alacaq? Mollaların savadsız olması başqa bir mövzudur və bunun ölən insana Quran çatması məsələsinə heç bir aidiyyatı yoxdur, amma nədənsə bu məsələdə tez tez bu məqama toxunurlar.
Â
Çox maraqlı bir sual da verirlər son zamanlar: “Yaxşı, Quranı oxuyursan ölüyə, başa düşdüm, bəs niyə məhz Yasin surəsini?! Orda ölüyə aid nə var ki?!†Bunun da cavabı hədislərdən açıq-aşkar bəllidir. Bir neçə Əhli-Sünnə mənbəsindən olan hədis nəzərinizə çatdırıram:
- Bir nəfər hər cümə günü anasının qəbri üstündə Yasin surəsini oxuyurdu. Bir gün yenə də Yasin surəsini oxuyandan sonra savabını əhli qubura (bütün Qəbiristan əhlinə) hədiyyə etdi. Bir nəfər onun yanına gəlib soruşdu: “Sən filan kəssən?†Dedi: “Bəli.†O adam dedi: “Mənim qızım dünyadan getmişdi və mən yuxuda onu gördüm qəbrinin üstündə şad bir halda oturub deyirdi: “Biz filankəsin oxuduğu Yasin surəsinin bərəkətindən nicat tapdıq.â€â€ (İbn Qəyyum “ər-Ruh†səh. 16-18);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Sünəni Əbu-Davud, cild 3, səh. 191, hədis 3121);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Ən-Nəsai, Əs-sünən Əl-Kübra, cild 6, səh. 265, hədis 10913);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(İbn Macə, Sünən, cild 1, səh. 466, hədis 1448);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(Hakim, Əl-Müstədrək, cild 1, səh. 753, hədis 2074);
Â
- Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Ölülərinizə Yasın surəsini oxuyun†(İbn Hibban, Səhih, cild 7, səh. 269, hədis 3002);
Â
- İmam Şafii (əhli-sünnənin 4 məzhəb banilərindən biri) buyurdu: “Ölən şəxsə Yasin oxumağın savabı ona çatar, amma daha yaxşı olar ki, bütün Quran xitam edilsin†(Ən-Nəvavi, əl-Məcmu, cild 5, səh. 294)
Ümumiyyətlə, tarixdən əlimizə gəlib çıxan hədislər diqqət mərkəzinə gətirildikdə, nədənsə tez-tez belə bir fikirlə qarşılaşmaq mümkündür: “Mən sən dediyin kitaba baxdım, orda elə bir şey yoxdur!â€. Bu fikir dəb halını alıbdır. Odur ki, Əhli-Sünnə qardaşların müraciət etdiyi və fətvalarını düzgün hesab etdikləri bir neçə şəxsin kitablarından da sitat gətirməyi özümümzə borc bilirik:
Â
- İbn Teymiyyə deyir: “Məzhəb böyüklərinin ümumi fikri belədir ki, hər bir meyyit dirinin namaz, oruc, quran qiraəti və sədəqəsindən bəhrələnir†(“Səlatul-mumin†əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1379);
Â
- İbn Qəyyim deyir: “Müsəlmanlar ölülər üçün bağışlanma istəsələr, sədəqə versələr, həssi yerinə yetirsələr, oruc tutsalar, namaz, quran və zikr oxusalar, savabı ölülərə çatar†(“Səlatul-muminâ€, əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1379);
Â
- İbn Baz ( bu adam hal-hazırda Ərəbistanda müfti (böyük alim, rəhbər) hesab edilir) yazır: “Sədəqənin, həcc və ümrənin, meyitin borcunun ödənilməsinin, dua və tövbənin savabı meyitə çatar. Amma Quran və namazın, həm də təvafın meyit üçün olmaması daha yaxşıdır†(Məcmuu fətvai, Ben Baz, cild 3, səh 259; “Səlatul-müminâ€, əl-Qəhtani, cild 2, səh. 1382) (maraqlıdır ki, savabın meyyitə çatdığını vurğuladıqdan sonra olmamasını daha üstün ehsab edir, hansı səbəbə?!)
Â
- İbn Baz ( bu adam hal-hazırda Ərəbistanda müfti (böyük alim, rəhbər) hesab edilir) deyir: “Yaxşı olar ki, qəbir ziyarətçisi dua edib yalvarsın, ölülərdən ibrət götürsün və meyit üçün quran oxusun. Ziyarətçinin Quran oxuması meyyit üçün faydalıdır†(Əl-fiqh ələl məzahibil-ərbəə, cild 1, səh. 471)
Â
- İbn Baz (ondan qabaq isə İbn Teymiyyə) etiraf edir ki, ölülər ziyarətçilərin səsini eşidir və ruhları salamı almaq üçün bədənə qaytarıldığı üçün cavab da verirlər. ("Məcmuu fətvai", Ben Baz, cild 13, səh. 235; "Səlatul-mumin", əl-Qəhtani, səh. 1391).
Çox maraqlıdır ki, bütün bu faktları qeyd edən alimlər və əksərən də onların davamçıları bu faktların mövcudluğu qarşısında yenə də qəbir üzərində Quran oxumağı böyük şirk hesab edir və bunu küfr adlandırırlar. Adı yuxarıda sadalanan İbn Baz elə yuxarıdaca qeyd edilən fikirlərini qeyd etdikdən sonra digər bir kitabında bu işi görməyi meyyitə ibadət və böyük şirk hesab edir (İbn Baz, Töhfətül-İxvan, səh. 12). Amma sadalanan bu fikirdə ən maraqlı faktor odur ki, əgər ölən insan üçün Allah kəlamı oxunursa, ölən insanın ruhunun bu savabdan hədiyyə əldə etdiyi bəlli edilirsə, burada meyyitə ibadət etməyin və ya Allaha şərik qoşmağın hansı nümunsəi vardır?! Əgər ölən insanın ruhunun belə bir hədiyyədən savab aldığını və bundan daha da şad olduğunu nəzər alsaq, demək ki, bu savab üçün onlar bizdən bunu gözləyir və biz də bu hədiyyəni onlara veririk, belə halda ona necə ibadət etmiş oluruq ki?!
Â
Allahdan hər birinizə güclü iman, səbr və elm almaqda nadanlıqdan və elmsizlikdən uzaqlıq arzu edirəm. İmkan olduqca, ölən yaxınlarımızı yad edək, onların ruhunu şad edək. Unutmayaq ki, bununla biz həm də Axirəti yad etmiş oluruq!
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: MuntozoR |
Baxış sayı : 718 |
Rəylərin sayı (10) |
5 may 2012




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!