

www.nice.az » İslam Dünyası » Küsmə
Küsmə
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:
Küsmə müsəlmanın çəkinməsi lazım olan bir cahiliyə əxlaqdır
Qurandan uzaq insanların əxlaqının ən diqqətə çarpan xüsusiyyətlərindən biri "küsmə"dir.Küsmə,insanların bir çoxunun xoşlanmadıqları vəziyyətlərlə qarşılaşdıqlarında,hirsləndiklərində,əsəbiləşdiklərində,qarşı tərəfdən gözlədikləri rəftarı görmədiklərində inkişaf etdirdikləri bir "qarşı rəftar" növüdür.Quran əxlaqında yeri olmayan bu rəftar,insanların uşaqlıqda öyrənib inkişaf etdirdikləri bir pis əxlaq xüsusiyyətidir.Ailələrindən,yoldaşlarından,ətraflarından bu xüsusiyyəti görərək böyüyən uşaqlar,bir müddət sonra bu rəftarı daha da inkişaf etdirərək xarakterlərinin bir parçası halına gətirərlər.İstədiyi oyuncaq alınmadığında,ya da istədiyi yerə gəzməyə aparılmadığında bir uşaq ana-atasına küsər.Bir yoldaşına hirsləndiyində yoldaşına,haqsızlıq etdiyini düşündüyündə qardaşına,çox tapşırıq verdiyini düşündüyündə müəlliminə və bunun kimi həyatında iştirak edən bir çox adama qarşı küsmə hərəkətini inkişaf etdirərək böyüyər.Cahiliyyənin bu əxlaqıyla böyüyən insanlar yetkinliklərində də bu əxlaqı göstərməyə,öz iş yoldaşlarına,uşaqlarına və ya qonşularına küsərək yaşamağa davam edərlər.
İnsanların bir çoxu küsməyi bir həyat şəkli halına gətirərlər.Danışmaq,sual soruşmaq,dinləmək kimi,küsmə də gündəlik həyatın içində iştirak edən bir rəftar halına gəlir.Belə insanlar ölərkən də bir çox adamla küs olaraq ölərlər.
Uşaqkən şüur sahibi olmamanın və dünyanı,insanları tanımamanın nəticəsində yaranan bu rəftarı,yetkin,yetkin və ağlıbaşında hər insanın mütləq tərk etməsi lazımdır.Bu da ancaq Quranda Allahın bizdən istədiyi əxlaqı göstərməklə,hadisələrə Quranın göstərdiyi dünyagörüşüylə baxmaqla mümkündür.
Müsəlman belə bir əxlaqdan niyə qaçınmalıdır?
Müsəlmanın cahiliyyə əxlaqına aid bu xüsusiyyətə qarşı həm çox diqqətli olması,həm də belə bir əxlaq göstərməkdən şiddətlə qaçınması lazımdır.Çünki hər şeydən əvvəl küsmə dinə uyğun bir rəftar deyil.Allahın Quranda bizlərdən göstərməmizi istədiyi və Quranda təsvir edilən üstün əxlaqdan çox uzaq bir rəftardır.Allahın bəyənmədiyi və razı olmayacağını bildirdiyi bir xarakter pozuqluğudur.Ancaq əlbəttə küsmə deyildiyində yalnız uşaqlıqda olduğu kimi heç danışmama,bir şey soruşulduğunda başını digər istiqamətə çevirmə kimi davranışlar qəbul edilməməlidir.İnsan küsdüyündə qarşı tərəflə danışmaq,suallara cavab vermək,zəruri vəziyyətlərdə lazım olan dialoqu qurmaq vəziyyətində qala bilər.Küsmə,insanın qarşısındakıyla olan səmimi,içdən insani əlaqəsini qoparmasıdır.Sevgisini,hörmətini,şəfqətini,mərhəmətini ifadə etməsini,birinci dərəcədən bir ruh əlaqəsi qurmasını maneə törədən,insanı qarşısındakından uzaqlaşdıran bir ruh halıdır.Küsmə,insanın küsdüyü adamla arasında mənəvi bir boşluq meydana gətirər:şəfqət,mərhəmət hissini yox edər.Adamın üzərində mənfi bir elektrik meydana gətirər.Ruhda yaranan bu mənəvi boşluq insanın üzünə,danışmalarına,baxışlarına təsir edər.İnsan küsdüyü adama gözəl,mənalı baxa bilməz,vicdanı rahat olmadığı üçün baxışlarını qaçırar,səmimi danışa bilməz,qarşısındakını tərifləyə bilməz,onun gözəl xüsusiyyətlərindən ötəri xoşbəxt ola bilməz.
Küsmə hər istiqamətiylə insana zərər verən bir rəftardır.Allah Quranda insanlardan necə bir əxlaq göstərmələrini istədiyini bildirmişdir.Küsmə Quranı yaşamayan və Allahın istədiyi əxlaqdan uzaq insanların göstərdiyi bir rəftar pozuqluğudur. Müsəlman Allahın razı olmayacağı bu əxlaqdan şiddətlə çəkinməlidir.Ən başda Allahın razı olmayacağını bilmək,adamın çəkinməsini təmin edəcək ən əhəmiyyətli səbəbdir.
İnsanın belə bir rəftar içərisinə girdiyi anlar,Quran əxlaqından uzaqlaşdığını göstərər.1 saat,1 gün,1 həftə və ya 1 dəqiqə nə qədər sürsə sürsün,insan bu əxlaqı göstərdiyi zaman müddətincə Allahın istəmədiyi bir rəftarı etməkdə və o zaman dilimini itkinlik içərisində keçirməkdədir.İnsanın Allahı düşünərkən,Allahın özünə şahdamarından belə daha yaxın olduğunu bilərkən belə bir rəftara girməsi mümkün deyil.Belə zamanlar insanın böyük ehtimalla Allahın yaxınlığını,Allaha hesab verəcəyini unutduğu və vicdanının səsini gözardı etdiyi anlardır.Məsələn insan Müsəlman qardaşına küsərək keçirdiyi 1 saatı,Allahın axirətdə qarşısına özündən məmnun olmadığı bir an olaraq çıxaracağını bilsə,belə bir rəftara cəsarət edə bilməz.Allahın Ən'am Surəsinin 162. ayəsində, "De ki: "Şübhəsiz mənim namazım,ibadətlərim,dirimim və ölümüm aləmlərin Rəbbi olan Allahındır."sözləriylə bildirdiyi kimi,Müsəlman həyatının hər anını Allah üçün yaşar və Allahın istəmədiyi bir rəftarı göstərərək tək bir saniyə belə keçirməkdən qaçınar.Buna görə Müsəlmanın Allahın istəmədiyi hər rəftardan uzaq dayanması,diqqətini açması və iradəsini,gücünün çatdığı ölçüdə istifadə etməsi lazımdır.
Küsmənin insana gətirdiyi zərərlərdən biri də,adamın sevincini yox etməsidir.Halbuki sevinc və iş sevinci Allahın Müsəlmana həm dünyada həm də əsl həyatları olan axirətdə verdiyi ən böyük nemətlərdəndir.Müsəlmanın dünyada da kəsilməz olaraq axirət sevinci içində olması lazımdır.Küsmə insanın sevincini və coşğusunu ortadan qaldırar:içinə qapanmasına,davamlı bir əsəb halına və gərginliyə səbəb olar.İnsan bu şəkildə özünə zülm etmiş və özünü bədbəxt edəcək,sevincinə maneə törədəcək bir əxlaqa öz özünü itələmiş olar.Müsəlmanın belə bir təhlükəyə qarşı oyanıq və təmkinli olması,cahiliyyədən gətirilən bu əxlaqı üzərindən tamamilə atması lazımdır.
Müsəlmanı bu əxlaqı göstərməkdən saxlayacaq ən əhəmiyyətli səbəblərdən biri də,insanın dünyadakı vaxtının küsməyə ayrıla bilməyəcək qədər qısa və keçici olmasıdır.Müsəlmanın dünyada keçirdiyi zamanın hər dəqiqəsi,hər saniyəsi çox qiymətlidir.Bu keçirilən son dərəcə qısa zaman diliminin hər saniyəsi,Allahın məmnun olmasıyla sonsuz bir cənnət həyatına və ya Allahın razı olmaması nəticəsi əbədi bir cəhənnəm həyatına çevrilə bilər.Buna görə Müsəlman,hər an bitə biləcək olan dünya həyatının hər anında Allahı razı etməyə,Allahın bəyəndiyi əxlaqı göstərməyə çalışmalıdır.Küsmənin Allahın bəyənmədiyi bir rəftar olduğunu bilərək,bir an dahi olsa Allah qorxusunun gücüylə bu rəftara cəsarət etməməlidir.
NƏTİCƏ
İnsanların bir çoxu küsməyi bir həyat şəkli halına gətirərlər.Danışmaq,sual soruşmaq,dinləmək kimi,küsmə də gündəlik həyatın içində iştirak edən bir rəftar halına gəlir.Belə insanlar ölərkən də bir çox adamla küs olaraq ölərlər.
Uşaqkən şüur sahibi olmamanın və dünyanı,insanları tanımamanın nəticəsində yaranan bu rəftarı,yetkin,yetkin və ağlıbaşında hər insanın mütləq tərk etməsi lazımdır.Bu da ancaq Quranda Allahın bizdən istədiyi əxlaqı göstərməklə,hadisələrə Quranın göstərdiyi dünyagörüşüylə baxmaqla mümkündür.
Müsəlman belə bir əxlaqdan niyə qaçınmalıdır?
Müsəlmanın cahiliyyə əxlaqına aid bu xüsusiyyətə qarşı həm çox diqqətli olması,həm də belə bir əxlaq göstərməkdən şiddətlə qaçınması lazımdır.Çünki hər şeydən əvvəl küsmə dinə uyğun bir rəftar deyil.Allahın Quranda bizlərdən göstərməmizi istədiyi və Quranda təsvir edilən üstün əxlaqdan çox uzaq bir rəftardır.Allahın bəyənmədiyi və razı olmayacağını bildirdiyi bir xarakter pozuqluğudur.Ancaq əlbəttə küsmə deyildiyində yalnız uşaqlıqda olduğu kimi heç danışmama,bir şey soruşulduğunda başını digər istiqamətə çevirmə kimi davranışlar qəbul edilməməlidir.İnsan küsdüyündə qarşı tərəflə danışmaq,suallara cavab vermək,zəruri vəziyyətlərdə lazım olan dialoqu qurmaq vəziyyətində qala bilər.Küsmə,insanın qarşısındakıyla olan səmimi,içdən insani əlaqəsini qoparmasıdır.Sevgisini,hörmətini,şəfqətini,mərhəmətini ifadə etməsini,birinci dərəcədən bir ruh əlaqəsi qurmasını maneə törədən,insanı qarşısındakından uzaqlaşdıran bir ruh halıdır.Küsmə,insanın küsdüyü adamla arasında mənəvi bir boşluq meydana gətirər:şəfqət,mərhəmət hissini yox edər.Adamın üzərində mənfi bir elektrik meydana gətirər.Ruhda yaranan bu mənəvi boşluq insanın üzünə,danışmalarına,baxışlarına təsir edər.İnsan küsdüyü adama gözəl,mənalı baxa bilməz,vicdanı rahat olmadığı üçün baxışlarını qaçırar,səmimi danışa bilməz,qarşısındakını tərifləyə bilməz,onun gözəl xüsusiyyətlərindən ötəri xoşbəxt ola bilməz.
Küsmə hər istiqamətiylə insana zərər verən bir rəftardır.Allah Quranda insanlardan necə bir əxlaq göstərmələrini istədiyini bildirmişdir.Küsmə Quranı yaşamayan və Allahın istədiyi əxlaqdan uzaq insanların göstərdiyi bir rəftar pozuqluğudur. Müsəlman Allahın razı olmayacağı bu əxlaqdan şiddətlə çəkinməlidir.Ən başda Allahın razı olmayacağını bilmək,adamın çəkinməsini təmin edəcək ən əhəmiyyətli səbəbdir.
İnsanın belə bir rəftar içərisinə girdiyi anlar,Quran əxlaqından uzaqlaşdığını göstərər.1 saat,1 gün,1 həftə və ya 1 dəqiqə nə qədər sürsə sürsün,insan bu əxlaqı göstərdiyi zaman müddətincə Allahın istəmədiyi bir rəftarı etməkdə və o zaman dilimini itkinlik içərisində keçirməkdədir.İnsanın Allahı düşünərkən,Allahın özünə şahdamarından belə daha yaxın olduğunu bilərkən belə bir rəftara girməsi mümkün deyil.Belə zamanlar insanın böyük ehtimalla Allahın yaxınlığını,Allaha hesab verəcəyini unutduğu və vicdanının səsini gözardı etdiyi anlardır.Məsələn insan Müsəlman qardaşına küsərək keçirdiyi 1 saatı,Allahın axirətdə qarşısına özündən məmnun olmadığı bir an olaraq çıxaracağını bilsə,belə bir rəftara cəsarət edə bilməz.Allahın Ən'am Surəsinin 162. ayəsində, "De ki: "Şübhəsiz mənim namazım,ibadətlərim,dirimim və ölümüm aləmlərin Rəbbi olan Allahındır."sözləriylə bildirdiyi kimi,Müsəlman həyatının hər anını Allah üçün yaşar və Allahın istəmədiyi bir rəftarı göstərərək tək bir saniyə belə keçirməkdən qaçınar.Buna görə Müsəlmanın Allahın istəmədiyi hər rəftardan uzaq dayanması,diqqətini açması və iradəsini,gücünün çatdığı ölçüdə istifadə etməsi lazımdır.
Küsmənin insana gətirdiyi zərərlərdən biri də,adamın sevincini yox etməsidir.Halbuki sevinc və iş sevinci Allahın Müsəlmana həm dünyada həm də əsl həyatları olan axirətdə verdiyi ən böyük nemətlərdəndir.Müsəlmanın dünyada da kəsilməz olaraq axirət sevinci içində olması lazımdır.Küsmə insanın sevincini və coşğusunu ortadan qaldırar:içinə qapanmasına,davamlı bir əsəb halına və gərginliyə səbəb olar.İnsan bu şəkildə özünə zülm etmiş və özünü bədbəxt edəcək,sevincinə maneə törədəcək bir əxlaqa öz özünü itələmiş olar.Müsəlmanın belə bir təhlükəyə qarşı oyanıq və təmkinli olması,cahiliyyədən gətirilən bu əxlaqı üzərindən tamamilə atması lazımdır.
Müsəlmanı bu əxlaqı göstərməkdən saxlayacaq ən əhəmiyyətli səbəblərdən biri də,insanın dünyadakı vaxtının küsməyə ayrıla bilməyəcək qədər qısa və keçici olmasıdır.Müsəlmanın dünyada keçirdiyi zamanın hər dəqiqəsi,hər saniyəsi çox qiymətlidir.Bu keçirilən son dərəcə qısa zaman diliminin hər saniyəsi,Allahın məmnun olmasıyla sonsuz bir cənnət həyatına və ya Allahın razı olmaması nəticəsi əbədi bir cəhənnəm həyatına çevrilə bilər.Buna görə Müsəlman,hər an bitə biləcək olan dünya həyatının hər anında Allahı razı etməyə,Allahın bəyəndiyi əxlaqı göstərməyə çalışmalıdır.Küsmənin Allahın bəyənmədiyi bir rəftar olduğunu bilərək,bir an dahi olsa Allah qorxusunun gücüylə bu rəftara cəsarət etməməlidir.
NƏTİCƏ
Küsmə Qurandan uzaq insanların yaşadığı cahiliyyə əxlaqının bir parçasıdır və Allahın bəyənmədiyi bir əxlaq xüsusiyyətidir.Allahdan qorxan və səmimi iman edən Müsəlmanlar əxlaqlarında bu xüsusiyyətin ən kiçik bir parçasına belə yer verməkdən qaçınarlar.Müsəlman bu rəftarın heç bir şeyə bir həll olmadığının,insana mənəvi olaraq böyük itkinlər verdiyinin,adamın dini səmimi olaraq yaşamasının qarşısında maneə meydana gətirdiyinin şüurundadır.Səmimi və yalnız Allah rizasına söykənən bir sevgi və dostluqda küsməyə yer olmadığının:ixlasla iman edən bir adamın küsməyə güc tapa bilməyəcəyinin fərqindədir.Müsəlman hər şeyin həllini,hər problemin cavabını Quranda tapar.Quran xaricində cahiliyyə qaydalarına,cahiliyyə əxlaqına yönəlməkdən çəkinər.Allah Maidə Surəsində hökmü ən gözəl olanın Rəbbimiz olduğunu bizlərə belə bildirməkdədir:
Onlar Cahilliyyət dövrünün hökmünümü istəyirlər?Qəti məlumatla inanan bir birlik üçün hökmü,Allahdan daha yaxşı hökm verə bilən kimdir? (Maidə Surəsi, 50)
Onlar Cahilliyyət dövrünün hökmünümü istəyirlər?Qəti məlumatla inanan bir birlik üçün hökmü,Allahdan daha yaxşı hökm verə bilən kimdir? (Maidə Surəsi, 50)
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: GATTAKA |
Baxış sayı : 680 |
Rəylərin sayı (13) |
7 yanvar 2011




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!