

www.nice.az » İslam Dünyası » İslamda yemək qaydaları [I hissə]
İslamda yemək qaydaları [I hissə]
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:
![İslamda yemək qaydaları [I hissə] İslamda yemək qaydaları [I hissə]](/uploads/posts/1338119079_gg.jpg)
İslama məxsus ədəb-ərkan qaydaları arasında yemək qaydaları da özünəməxsus yer tutur. Allahın izni ilə nəzərinizə mübarək İslam Peyğəmbərindən (s.ə.a.s.) və o Həzrətin pak Əhli-Beytindən (ə.) olan bir sıra hədisləri, məsləhətləri çatdırıram. Qeyd edim ki, bu yazı müəllifi Əllamə Məhəmmədbaqir Məclisi olan “Hilyətül-Müttəqin†(tərcüməsi “Möminlərin zinəti†deməkdir) kitabından əldə edilmişdir. Odur ki, bu qeydlərdə maraqlı olanlar o kitabı ələ gətirib faydalana bilərlər.
Â
Yaxşı olar ki, insan bardaş qurduğu və ya dizləri üstə oturduğu halda yeməyi sağ əli ilə yesin. Yemək yedikdən əvvəl və sonra əlləri yumaq və dişləri fırça ilə təmizləmək lazımdır. Yaxşı olar ki, insan yeməyi tək yeməsin. Süfrə açıldıqda qeyrilərini (qulluqçu və ya xidmətçı) çağırıb onlarla birgə yemək daha yaxşı olar. İmam Rza (ə.) süfrə arxasında oturduğu zaman özü yediyi yeməklərdən bir qədər ayrıb ehtiyacı olanlara göndərməyi əmr edirdi.
Â
Ev sahibi yeməyə hamıdan tez başlamalı və hamıdan tez qurtarmalıdır. Ev sahibi əllərini hamıdan tez yumalı və sonra teşt onun sağ tərəfində oturana ötürülməlidir. Bu qayda ilə hamı əllərini yumalı və bu ev sahibinin solunda oturan şəxsdə sona çatmalıdır. Yeməyə başlamazdan əvvəl “Bismillah†və yeməkdən sonra “Əlhəmdülillah†deməyə xüsusi diqət yetirmək lazımdır.
Â
Yeməyi tələsərək və marçıltı ilə yemək olmaz. Yemək yeyərkən qarşınızda oturan şəxslərlə söhbət etməyin və onların üzünə baxmayın.
Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurur: “Yediyiniz yeməklərin halal və ya haram olmasına xüsusi diqqət yetirin. Haram yemək-içməklərdən uzaq olun və haram yemək-içmək olan məclislərdə iştirak etməyin. İştirak etdiyiniz məclislərdə müsəlmanların qeybəti edilərsə, oradan uzaqlaşmağa çalışınâ€.
Bir sıra məkruh olan (məkruh – yəni, günah deyil, amma bəyənilmir, yaxşı olar ki, edilməsin) şeylər də vardır. Yeməyi sol əllə yemək, sağ və ya sol tərəfə əyilərək, söykənərək, uzanaraq yemək düzgün deyildir. Amma əgər çarəsizlik üzündən olarsa, eybi yoxdur. İmam Sadiq (ə.) buyurur: “Peyğəmbər (s.ə.a.s.) təvazökarlıq əlaməti olaraq heç vaxt söykənərək bir şey yeməzdi. O ömrünün sonunadək hamı kimi oturar və hamı kimi yeyərdiâ€.
Â
Peyğəmbər (s.ə.a.s.) süfrəyə bir neçə təam qoyulduqdan sonra gözləməzdi və öz səhabələrinə də bunu etməyi buyurardı – “Süfrəyə dörd növ təam qoyulduqdan sonra bir şey gözləməyin. Başlamazdan əvvəl əllərinizi yuyun və Allahın adını çəkərək yeməyə başlayınâ€.
Â
Yaxşı olar ki, yeməkdən əvvəl və sonra bir qədər duz dadılsın. Duzun nə qədər əhəmiyyətli olduğuna dair hədislər gəlmişdir. Onlardan birində deyilir ki, Peyğəmbər (s.ə.a.s.) Əli (ə.)-ı yanına çağırdı və buyurdu: “Ey Əli! Yeməkdən əvvəl və sonra bir az duz meyl et. Duz bir çox xəstəliklərin qarşısını alır və mədədə yeməklərin həzminə köməklik edirâ€. Ərəblər duzu tək məişətdə deyil, təbabətdə də istifadə edirlər. Belə ki, Həzrəti Peyğəmbər (s.ə.a.s.) namaz qılarkən əqrəb sancması zamanı yaranın üzərinə bir az duz qoyub bağlamış və zəhərlənmənin qarşısını ala bilmişdi. Bu haqda nəql olunmuş başqa bir hədisdə deyilir ki, Allah-Təala Musa (ə.)-a xitab edərək buyurdu: “Ey Musa! Qövmünə de ki, yeməkdən əvvəl və sonra duzdan istifdə etsinlər. Belə etməklə onlar bir çox xəstəlikləri özlərindən dəf etmiş olarlarâ€.
Â
İmam Sadiq (ə.)-dan soruşdular: “Namaz vaxtı yemək vaxtı ilə üst-üstə düşərsə, birinci hansını yerinə yetirmək lazımdır?†O Həzrət (ə.) cavabında buyurdu: “Namaz qılmağa vaxt olarsa birinci yeməyinizi yeyin. Amma əgər namazın fəzilətli vaxtı keçərsə və ya vaxt azlığından namaz qəza ola bilərsə, ilk növbədə namazı qılıb sonra yemək lazımdırâ€.
Â
Yaxşı olar ki, insan bardaş qurduğu və ya dizləri üstə oturduğu halda yeməyi sağ əli ilə yesin. Yemək yedikdən əvvəl və sonra əlləri yumaq və dişləri fırça ilə təmizləmək lazımdır. Yaxşı olar ki, insan yeməyi tək yeməsin. Süfrə açıldıqda qeyrilərini (qulluqçu və ya xidmətçı) çağırıb onlarla birgə yemək daha yaxşı olar. İmam Rza (ə.) süfrə arxasında oturduğu zaman özü yediyi yeməklərdən bir qədər ayrıb ehtiyacı olanlara göndərməyi əmr edirdi.
Â
Ev sahibi yeməyə hamıdan tez başlamalı və hamıdan tez qurtarmalıdır. Ev sahibi əllərini hamıdan tez yumalı və sonra teşt onun sağ tərəfində oturana ötürülməlidir. Bu qayda ilə hamı əllərini yumalı və bu ev sahibinin solunda oturan şəxsdə sona çatmalıdır. Yeməyə başlamazdan əvvəl “Bismillah†və yeməkdən sonra “Əlhəmdülillah†deməyə xüsusi diqət yetirmək lazımdır.
Â
Yeməyi tələsərək və marçıltı ilə yemək olmaz. Yemək yeyərkən qarşınızda oturan şəxslərlə söhbət etməyin və onların üzünə baxmayın.
Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurur: “Yediyiniz yeməklərin halal və ya haram olmasına xüsusi diqqət yetirin. Haram yemək-içməklərdən uzaq olun və haram yemək-içmək olan məclislərdə iştirak etməyin. İştirak etdiyiniz məclislərdə müsəlmanların qeybəti edilərsə, oradan uzaqlaşmağa çalışınâ€.
Bir sıra məkruh olan (məkruh – yəni, günah deyil, amma bəyənilmir, yaxşı olar ki, edilməsin) şeylər də vardır. Yeməyi sol əllə yemək, sağ və ya sol tərəfə əyilərək, söykənərək, uzanaraq yemək düzgün deyildir. Amma əgər çarəsizlik üzündən olarsa, eybi yoxdur. İmam Sadiq (ə.) buyurur: “Peyğəmbər (s.ə.a.s.) təvazökarlıq əlaməti olaraq heç vaxt söykənərək bir şey yeməzdi. O ömrünün sonunadək hamı kimi oturar və hamı kimi yeyərdiâ€.
Â
Peyğəmbər (s.ə.a.s.) süfrəyə bir neçə təam qoyulduqdan sonra gözləməzdi və öz səhabələrinə də bunu etməyi buyurardı – “Süfrəyə dörd növ təam qoyulduqdan sonra bir şey gözləməyin. Başlamazdan əvvəl əllərinizi yuyun və Allahın adını çəkərək yeməyə başlayınâ€.
Â
Yaxşı olar ki, yeməkdən əvvəl və sonra bir qədər duz dadılsın. Duzun nə qədər əhəmiyyətli olduğuna dair hədislər gəlmişdir. Onlardan birində deyilir ki, Peyğəmbər (s.ə.a.s.) Əli (ə.)-ı yanına çağırdı və buyurdu: “Ey Əli! Yeməkdən əvvəl və sonra bir az duz meyl et. Duz bir çox xəstəliklərin qarşısını alır və mədədə yeməklərin həzminə köməklik edirâ€. Ərəblər duzu tək məişətdə deyil, təbabətdə də istifadə edirlər. Belə ki, Həzrəti Peyğəmbər (s.ə.a.s.) namaz qılarkən əqrəb sancması zamanı yaranın üzərinə bir az duz qoyub bağlamış və zəhərlənmənin qarşısını ala bilmişdi. Bu haqda nəql olunmuş başqa bir hədisdə deyilir ki, Allah-Təala Musa (ə.)-a xitab edərək buyurdu: “Ey Musa! Qövmünə de ki, yeməkdən əvvəl və sonra duzdan istifdə etsinlər. Belə etməklə onlar bir çox xəstəlikləri özlərindən dəf etmiş olarlarâ€.
Â
İmam Sadiq (ə.)-dan soruşdular: “Namaz vaxtı yemək vaxtı ilə üst-üstə düşərsə, birinci hansını yerinə yetirmək lazımdır?†O Həzrət (ə.) cavabında buyurdu: “Namaz qılmağa vaxt olarsa birinci yeməyinizi yeyin. Amma əgər namazın fəzilətli vaxtı keçərsə və ya vaxt azlığından namaz qəza ola bilərsə, ilk növbədə namazı qılıb sonra yemək lazımdırâ€.
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: MuntozoR |
Baxış sayı : 739 |
Rəylərin sayı (8) |
27 may 2012




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!