

www.nice.az » Ordan-Burdan » Yupiter planeti haqqında
Yupiter planeti haqqında
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:
Günəş sistemində 5-ci, böyüklüyünə görə isə ən böyük planet. Asteroid qurşağından xaricdə yerləşdiyi və tipinə görə qaz nəhəngiolduğu üçün xarici planetlərə aid edilir.
Ekvatorial radiusu 71400 km-dir.
Orta sıxlığı 1,3 q/sm3=1300 kq/m3-dir.
Yupiter öz oxu ətrafında böyük sürətlə fırlanır. Yupiter bərk cisim kimi fırlanmır (Günəş kimi). Onun ekvatorunda fırlanma sürəti ən böyük, qütblərdə isə ən kiçikdir. Onun tam fırlanma periodu ekvatorunda 9 saat 50 dəqiqə 30 saniyəyə bərabərdir.
Yupiterin orta temperaturu -140 в°C-dir.
Yupiterin maqnit sahəsi Yerə nisbətən 10-20 dəfə çoxdur.
2005-ci ilin dekabrına olan məlumatlara görə Yupiterin 63 peyki var. Bu Günəş sistemi üçün maksimal göstəricidir. Bəzi hesablamalara görə isə Yupiterin peyklərinin sayı yüzdən artıqdır. Bu peyklərdən dörd ən əhəmiyyətliləri İo, Avropa, Hanimed və Kallisti hələ 1610-cu ildə Qalileo Qaliley tərəfindən kəşf edilmişdir.
"Avropa" peyki
Qalilley kosmik gəmisi Avropanın arxa tərəfinin şəklini yerə göndərmişdi. Bu şəkildə buzla örtülü okeanın olduğu aydın görünürdü. Baxmayaraq ki, Avropanın səthində temperatur Yerdəki həyat forması üçün çox aşağıdır, astrobioloqlar həmin okeanın canlılar üçün həyat məskəni ola biləcəyini söyləyirlər. Yerin özündə bəzən canlıların elə ekosistemlərini aşkar edirlər ki, həyatın yalnız Yerdə mümkün olmasını bir daha şübhə altına alır. Məsələn, Yerin çox dərin qatlarında, suxurlarda yalnız silisium elementı ilə qidalanan və inkişaf edən bakteriyalar tapmışlar. Burada şərait elədir ki, bizə məlum olan canlının varlığı bu suxurlarda qeyri mümkündür. Başqa bir misal, vulkanoloqlar bəzi hallarda vulkanların kraterlərindən götürülmüş nümunələrdə bakteriyaların olduğunu kəşf edirlər, nüvə reaktorlarında, çox yüksək radiasiyanın olmasına baxmayaraq, bəzi bakteriyaların yaşadığını müəyyən etmişlər. İndi NASA Kaliforniya dağlarında, Ames Tədqiqatlar mərkəzinə məxsus Astrobiologiya İnstitutu təsis etmişdir. NASA-nın digər 11 institutları ilə sıx əməkdaşlıq edən bu institutun alimləri bu yeni sahəni inkişaf etdirmək fikrindədirlər.
Ekvatorial radiusu 71400 km-dir.
Orta sıxlığı 1,3 q/sm3=1300 kq/m3-dir.
Yupiter öz oxu ətrafında böyük sürətlə fırlanır. Yupiter bərk cisim kimi fırlanmır (Günəş kimi). Onun ekvatorunda fırlanma sürəti ən böyük, qütblərdə isə ən kiçikdir. Onun tam fırlanma periodu ekvatorunda 9 saat 50 dəqiqə 30 saniyəyə bərabərdir.
Yupiterin orta temperaturu -140 в°C-dir.
Yupiterin maqnit sahəsi Yerə nisbətən 10-20 dəfə çoxdur.
2005-ci ilin dekabrına olan məlumatlara görə Yupiterin 63 peyki var. Bu Günəş sistemi üçün maksimal göstəricidir. Bəzi hesablamalara görə isə Yupiterin peyklərinin sayı yüzdən artıqdır. Bu peyklərdən dörd ən əhəmiyyətliləri İo, Avropa, Hanimed və Kallisti hələ 1610-cu ildə Qalileo Qaliley tərəfindən kəşf edilmişdir.
"Avropa" peyki
Qalilley kosmik gəmisi Avropanın arxa tərəfinin şəklini yerə göndərmişdi. Bu şəkildə buzla örtülü okeanın olduğu aydın görünürdü. Baxmayaraq ki, Avropanın səthində temperatur Yerdəki həyat forması üçün çox aşağıdır, astrobioloqlar həmin okeanın canlılar üçün həyat məskəni ola biləcəyini söyləyirlər. Yerin özündə bəzən canlıların elə ekosistemlərini aşkar edirlər ki, həyatın yalnız Yerdə mümkün olmasını bir daha şübhə altına alır. Məsələn, Yerin çox dərin qatlarında, suxurlarda yalnız silisium elementı ilə qidalanan və inkişaf edən bakteriyalar tapmışlar. Burada şərait elədir ki, bizə məlum olan canlının varlığı bu suxurlarda qeyri mümkündür. Başqa bir misal, vulkanoloqlar bəzi hallarda vulkanların kraterlərindən götürülmüş nümunələrdə bakteriyaların olduğunu kəşf edirlər, nüvə reaktorlarında, çox yüksək radiasiyanın olmasına baxmayaraq, bəzi bakteriyaların yaşadığını müəyyən etmişlər. İndi NASA Kaliforniya dağlarında, Ames Tədqiqatlar mərkəzinə məxsus Astrobiologiya İnstitutu təsis etmişdir. NASA-nın digər 11 institutları ilə sıx əməkdaşlıq edən bu institutun alimləri bu yeni sahəni inkişaf etdirmək fikrindədirlər.
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: persiangirl |
Baxış sayı : 4385 |
Rəylərin sayı (9) |
9 aprel 2011




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!