

www.nice.az » İslam Dünyası » Nəsihətlər... (2) 1-ci hissə
Nəsihətlər... (2) 1-ci hissə
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:

Bütün peyğəmbərlər Allahın xüsusi diqqətindən bəhrələnmiş, ən ali ilahi kamilliyə çatdıqlarından Allah bəndələrinin üstünü sayılmışlar. Amma hər bir peyğəmbərin o biriləri ilə müqayisədə müəyyən imtiyazları var. Onlar bu imtiyazları ilə tanınırlar. Məsələn, həzrət Musa “Kəlimullah†məqamına çatmışdır. O Tur dağında Allahın danışığını eşidirdi. Bu səbəbdən də onu “Kəlimullahâ€, yə’ni Allahın həmsöhbəti adlandırmışlar. Qur’anda oxuyuruq: “Allah Musa ilə aşkara danışdı.†(“Nisaâ€, 164)
Bu uca mərtəbəli peyğəmbər elə bir məqama yüksəlmişdi ki, Tur dağında öz mə’budu ilə xəlvəti söhbətləşirdi. Xüsusi və ilahi söhbətlərdən birində Allah Musadan uzun-uzadı arzulara yer verməməsini istəyir. Musanın nəzərinə çatdırılır ki, uzun-uzadı arzular qəlbi daşlaşdırır, nəticədə insan ilahi mərhəmətdən mərhum olur.
Bu qəbil rəvayətlərin aydınlaşması üçün “qəlb və qəlbin daşlaşması nədir†sualına cavab verməliyik. Bu tə’birlər anlaşıldıqdan sonra uzun-uzadı arzuların qəlbə tə’sirindən danışmaq olar.
1. Qəlb və dini tə’limlərdə onun rolu
«Qəlb» sözü ayə və rəvayətlərdə tez-tez işlədilən sözlərdəndir. Bu söz gündəlik dilə də həmin mənbələrdən keçmişdir. Əlbəttə ki, hazırkı rəvayətlərdə “qəlb†dedikdə insanın köksündəki sənubər şəkilli maddi üz nəzərdə tutulmur. Dini tə’limlərdə düşüncə və hisslərin mərkəzi kimi fəaliyyət göstərən həqiqət qəlb adlanır. Qur’an qəlbin iki xüsusiyyətini qeyd edir. Birinci xüsusiyyət onun qazanılma və verilmə (hüsuli və hüzuri) elmlərdən xəbərdarlığıdır. İkinci xüsusiyyət meyllər və hisslərdir. Qur’an birinci xüsusiyyətlə bağlı buyurur: “Yer üzündə gəzmədilərmi ki, həqiqəti dərk edəcək qəlbləri olsun?!†(“Həccâ€, 46) İkinci xüsusiyyətlə bağlı buyurulur: “Mö’minlər Allah yada salındıqda qəlbləri qorxan kəslərdir.†(“Ənfalâ€, 2)
Qur’anda rastlaşdığımız “fuad†sözü də qəlb mə’nasında işlədilir. Buna görə də qazanılma və verilmə elmlər, meyllər və hisslər ona aid edilir. Allah-təala qəlbin müxtəlif biliklər üçün mənşə olduğunu qeyd edir: “Qəlb gördüyünü inkar etmədi.†(“Nəcmâ€, 11)
Şübhəsiz, ayədə hisslərlə görmək mə’nası nəzərdə tutulur. Qəlb mə’nəvi bir məfhum olduğundan onun görməsi də mə’nəvidir.
Bu uca mərtəbəli peyğəmbər elə bir məqama yüksəlmişdi ki, Tur dağında öz mə’budu ilə xəlvəti söhbətləşirdi. Xüsusi və ilahi söhbətlərdən birində Allah Musadan uzun-uzadı arzulara yer verməməsini istəyir. Musanın nəzərinə çatdırılır ki, uzun-uzadı arzular qəlbi daşlaşdırır, nəticədə insan ilahi mərhəmətdən mərhum olur.
Bu qəbil rəvayətlərin aydınlaşması üçün “qəlb və qəlbin daşlaşması nədir†sualına cavab verməliyik. Bu tə’birlər anlaşıldıqdan sonra uzun-uzadı arzuların qəlbə tə’sirindən danışmaq olar.
1. Qəlb və dini tə’limlərdə onun rolu
«Qəlb» sözü ayə və rəvayətlərdə tez-tez işlədilən sözlərdəndir. Bu söz gündəlik dilə də həmin mənbələrdən keçmişdir. Əlbəttə ki, hazırkı rəvayətlərdə “qəlb†dedikdə insanın köksündəki sənubər şəkilli maddi üz nəzərdə tutulmur. Dini tə’limlərdə düşüncə və hisslərin mərkəzi kimi fəaliyyət göstərən həqiqət qəlb adlanır. Qur’an qəlbin iki xüsusiyyətini qeyd edir. Birinci xüsusiyyət onun qazanılma və verilmə (hüsuli və hüzuri) elmlərdən xəbərdarlığıdır. İkinci xüsusiyyət meyllər və hisslərdir. Qur’an birinci xüsusiyyətlə bağlı buyurur: “Yer üzündə gəzmədilərmi ki, həqiqəti dərk edəcək qəlbləri olsun?!†(“Həccâ€, 46) İkinci xüsusiyyətlə bağlı buyurulur: “Mö’minlər Allah yada salındıqda qəlbləri qorxan kəslərdir.†(“Ənfalâ€, 2)
Qur’anda rastlaşdığımız “fuad†sözü də qəlb mə’nasında işlədilir. Buna görə də qazanılma və verilmə elmlər, meyllər və hisslər ona aid edilir. Allah-təala qəlbin müxtəlif biliklər üçün mənşə olduğunu qeyd edir: “Qəlb gördüyünü inkar etmədi.†(“Nəcmâ€, 11)
Şübhəsiz, ayədə hisslərlə görmək mə’nası nəzərdə tutulur. Qəlb mə’nəvi bir məfhum olduğundan onun görməsi də mə’nəvidir.
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: Menekşe |
Baxış sayı : 354 |
Rəylərin sayı (3) |
9 iyul 2012




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!