

www.nice.az » İslam Dünyası » İslam rüknləri, yoxsa milli mentalitet?!
İslam rüknləri, yoxsa milli mentalitet?!
Bu xəbəri dostlarınla paylaş:

 Cəmiyyətdə yaxşı əməllər kimi tanınan bir çox əməllər var ki, bu əməllər həm İslamda, həm də mentalitetimizdə bəyənilir. Amma unutmaq olmaz ki, İslam rüknləri və mentalitet başqa-başqa məsələlərdir. Onları qarışdırmaq olmaz. Məsələn, qadının bir az tünd xasiyyətli olması, qeyri kəslərlə az ünsiyyətdə olması mentalitetimizdə var. Cavan oğlanlar yaxşı bilər, ana-bacı qeyrəti çəkmək hər kişi üçün mühüm işdir. Diqqət edin ki, bu məsələ İslam rüknlərində də özünü göstərir – qadının qapalı olması, özünə yaxın olan naməhrəmlərdən (qardaşı, həyat yoldaşı, atası və s.) qeyriləri ilə ünsiyyətdən çəkinməsi kimi məsələ. Bu məsələ ortaq bir məsələdir və göründüyü kimi, hər iki tərəfdən dəstəklənir. Amma ortaq olmayan bir sıra digər məsələlər də var və onları diqqətsiz ötürmək olmaz. Məsələn, elə yuxarıdakı məsələyə oxşarlığı olan bir məsələ - xanımın naməhrəm insanlarla əl verib görüşməsi, öpüşməsi. Yəqin ki, bir çox xanımlar öz doğma bibisi oğlu, xalası oğlu ilə çox mehribandır, görüşərkən isə əl verərək, öpüşərək görüşürlər. Bu məsələ mentalitetimizdə pis qarşılanmır, çünki, hər kəs bilir ki, bu görüşmədə pis bir niyyət gözlənilmir çox hallarda, amma diqqət edin ki, İslam rüknlərində buna icazə yoxdur. Bax, bu halda, mentalitetə deyil, İslam rüknlərinə əməl etmək çox vacibdir. Unutmaq olmaz ki, insandan mentalitet barədə deyil, İslam rüknlərinə əməl etmək barədə sual ediləcəkdir.
 Â
 Amma elə məsələlər də var ki, mentalitetimizdə yaxşı qarşılanmasa da, İslami düşüncə tərzi baxımından məqsədəuyğun hesab olunur. Məsələn, mentalitetimizdə xanımın avtomobil idarə etməsi o qədər də yaxşı qarşılanmır. Xanım sürücüləri qınayan o qədər adam var ki… Amma İslam düşüncə tərzi baxımından xanımın avtomobil idarə etməsi yaxşı bir məsələdir bu mənada ki, xanımın avtomobili idarə etməsi onu cəmiyyətdə olan göz zınasından (yersiz baxışlar), dil zinasından (küçədə nalayiq sözlər danışan şəxslər az deyil), naməhrəmlərə toxunuşdan (avtobusda, metroda o qədər belə olur ki) sərbəst edir və bu da təbii ki, yaxşı haldır. Odur ki, İslam dünyagörüşü baxımından xanımın avtomobil idarə etməsində heç bir qəbahət yoxdur.
Â
 Ümumiyyətlə, ürfi məsələlər deyilən bir anlayış var. Bu, o məsələdir ki, insan ancaq özünə qapalı halda olmaqla, ancaq İslam rüknlərinə əməl etməklə cəmiyyətdən təcrid olunmasın, əksinə, cəmiyyət içində normal mövqe sahibi olsun deyə, bəzi məsələlərdə cəmiyyətə uyğunlaşmalıdır. Məsələn, kinoteatra getməyi özünə yasaq bilən və bütün günü evdə namaz qılmaqla gününü keçirən adam fikirləşməməlidir ki, Peyğəmbər (s.ə.a.s.) dövründə kinoya baxmaq olmayıbsa, bunu etmək qəbahətdir. Bunda heç bir problem yoxdur və insan qapalı olmadan həm də gərək cəmiyyət içərisində olsun. Amma bu məsələ bütün işlərə aid deyil və gərək ki, haram olmayan işlərdə ürfi məsələlərə diqqət edilsin. Məsələn, yalan danışmaq qəbahətli bir işdir, amma indi cəmiyyətdə olan vəziyyət belə tələb edir ki, yalansız keçinmək mümkün olmur. Bu işi ürfi məsələyə diqqət hesab edib yalan danışmaq da olmaz. Yaxud, məsələn, gözə təbii sürmə çəkmək insan orqanizmi üçün xeyirlidir. Peyğəmbər (s.ə.a.s.) gözlərinə sürmə çəkərdi, hədislərdə onun insana nə qədər xeyri olduğu göstərilmişdir. Amma dövrümüzdə bir kişinin gözlərinə sürmə çəkib bayıra çıxması anormal qarşılanırsa, bunu etməmək daha yaxşıdır. Amma bu hal müstəhəbb (müstəhəbb – yəni, edilmədiyi halda problem olmayan, edildiyi halda savabı olan məsələdir) əməllərə aiddir. Vacib olan məsələni cəmiyyətə görə tərk etmək olmaz ki, bu hal zamanımızda yaxşı qarşılanmır. Deyək ki, oruc tutmaq, namaz qılmaq, və s. Məsələn, “işim elədir ki, namaz qılana pis baxırlar, əsas ürəyim təmizdir, namaz qılmıram, problem olmaz†deyə fikirləşmək olmaz. Namaz hər müsəlmana vacibdir və şübhəsiz sorğu-sualı var.
Â
 Əziz müsəlmanlar! Gəlin İslam rüknləri ilə mentalitet anlayışının fərqini bilək! Sizə doğru olanı seçməyi arzu edirəm!
 Â
 Amma elə məsələlər də var ki, mentalitetimizdə yaxşı qarşılanmasa da, İslami düşüncə tərzi baxımından məqsədəuyğun hesab olunur. Məsələn, mentalitetimizdə xanımın avtomobil idarə etməsi o qədər də yaxşı qarşılanmır. Xanım sürücüləri qınayan o qədər adam var ki… Amma İslam düşüncə tərzi baxımından xanımın avtomobil idarə etməsi yaxşı bir məsələdir bu mənada ki, xanımın avtomobili idarə etməsi onu cəmiyyətdə olan göz zınasından (yersiz baxışlar), dil zinasından (küçədə nalayiq sözlər danışan şəxslər az deyil), naməhrəmlərə toxunuşdan (avtobusda, metroda o qədər belə olur ki) sərbəst edir və bu da təbii ki, yaxşı haldır. Odur ki, İslam dünyagörüşü baxımından xanımın avtomobil idarə etməsində heç bir qəbahət yoxdur.
Â
 Ümumiyyətlə, ürfi məsələlər deyilən bir anlayış var. Bu, o məsələdir ki, insan ancaq özünə qapalı halda olmaqla, ancaq İslam rüknlərinə əməl etməklə cəmiyyətdən təcrid olunmasın, əksinə, cəmiyyət içində normal mövqe sahibi olsun deyə, bəzi məsələlərdə cəmiyyətə uyğunlaşmalıdır. Məsələn, kinoteatra getməyi özünə yasaq bilən və bütün günü evdə namaz qılmaqla gününü keçirən adam fikirləşməməlidir ki, Peyğəmbər (s.ə.a.s.) dövründə kinoya baxmaq olmayıbsa, bunu etmək qəbahətdir. Bunda heç bir problem yoxdur və insan qapalı olmadan həm də gərək cəmiyyət içərisində olsun. Amma bu məsələ bütün işlərə aid deyil və gərək ki, haram olmayan işlərdə ürfi məsələlərə diqqət edilsin. Məsələn, yalan danışmaq qəbahətli bir işdir, amma indi cəmiyyətdə olan vəziyyət belə tələb edir ki, yalansız keçinmək mümkün olmur. Bu işi ürfi məsələyə diqqət hesab edib yalan danışmaq da olmaz. Yaxud, məsələn, gözə təbii sürmə çəkmək insan orqanizmi üçün xeyirlidir. Peyğəmbər (s.ə.a.s.) gözlərinə sürmə çəkərdi, hədislərdə onun insana nə qədər xeyri olduğu göstərilmişdir. Amma dövrümüzdə bir kişinin gözlərinə sürmə çəkib bayıra çıxması anormal qarşılanırsa, bunu etməmək daha yaxşıdır. Amma bu hal müstəhəbb (müstəhəbb – yəni, edilmədiyi halda problem olmayan, edildiyi halda savabı olan məsələdir) əməllərə aiddir. Vacib olan məsələni cəmiyyətə görə tərk etmək olmaz ki, bu hal zamanımızda yaxşı qarşılanmır. Deyək ki, oruc tutmaq, namaz qılmaq, və s. Məsələn, “işim elədir ki, namaz qılana pis baxırlar, əsas ürəyim təmizdir, namaz qılmıram, problem olmaz†deyə fikirləşmək olmaz. Namaz hər müsəlmana vacibdir və şübhəsiz sorğu-sualı var.
Â
 Əziz müsəlmanlar! Gəlin İslam rüknləri ilə mentalitet anlayışının fərqini bilək! Sizə doğru olanı seçməyi arzu edirəm!
Biz Sizə qeydiyyatdan keçməyi və ya öz adınız ilə sayta daxil olmağı məsləhət görürük.
|
Müəllif: MuntozoR |
Baxış sayı : 466 |
Rəylərin sayı (8) |
8 may 2012




|
| ||||
|
|

Məlumat
"Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda rəylərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!